La Paz

La Paz thách thức mọi quy luật trọng lực và truyền thống khi là một trong những thủ đô cao nhất thế giới và là trung tâm hành chính của Bolivia, nơi có hơn 755.000 người (khoảng 2,1 triệu người tính cả vùng đô thị El Alto) sinh sống trong một hẻm núi dốc đứng ở độ cao chóng mặt 3.640 mét (về mặt hiến pháp, thủ đô Sucre nằm thấp hơn ở vùng cao nguyên, dù La Paz mới là nơi đặt trụ sở chính phủ), được kết nối khéo léo bởi hệ thống cáp treo Mi Teleférico—mạng lưới cáp treo đô thị dài nhất và cao nhất thế giới, mang đến những chuyến đi làm hàng ngày tuyệt đẹp bay qua các khu dân cư nhà gạch với bối cảnh núi Illimani phủ tuyết hùng vĩ (6.438m) thống trị đường chân trời. Thành phố phi thường này đổ dốc ngoạn mục từ các khu phố tương đối giàu có tập trung ở đáy hẻm núi thấp hơn (ít thiếu oxy hơn) đến các khu chợ bản địa khổng lồ của El Alto và sân bay nằm ở độ cao 4.150 mét thưa thớt oxy, tạo nên một cảnh tượng thị giác ấn tượng nơi những cholitas truyền thống (phụ nữ Aymara bản địa đội mũ quả dưa đặc trưng, mặc váy pollera nhiều lớp và quàng khăn sọc) bán đủ mọi thứ từ bào thai lạc đà không bướu khô (vật phẩm cúng tế Pachamama truyền thống cho móng nhà mới—hoàn toàn nghiêm túc!) đến đồ điện tử và quần áo. Chợ Phù thủy nổi tiếng (Mercado de las Brujas, Mercado de Hechicería) trên con phố du lịch Calle Sagárnaga là minh chứng hoàn hảo cho sự kết hợp hấp dẫn giữa Công giáo và tín ngưỡng Aymara vùng Andes—bào thai lạc đà khô treo cạnh bùa may mắn, thảo mộc thơm, thuốc mỡ bí ẩn và các vật phẩm nghi lễ được bán bởi những người bán hàng sẽ làm lễ chúc phúc cho món đồ bạn mua bằng lá coca và những lời khấn nguyện.

Tuy nhiên, La Paz thực sự phát triển như một trung tâm du lịch mạo hiểm chính của Bolivia và là điểm đến của dân ba lô giá rẻ: trải nghiệm đạp xe leo núi trên Con đường Tử thần huyền thoại (El Camino de la Muerte, Yungas Road) đổ dốc 3.500 mét trên quãng đường 64 km quanh co từ đèo La Cumbre giá lạnh (4.700m) xuống thị trấn rừng nhiệt đới Coroico—các công ty tour tổ chức (khoảng 1.314.811 ₫–2.140.390 ₫ / BOB 350–BOB 570 bao gồm vận chuyển, thiết bị, hướng dẫn viên, bữa trưa) giúp trải nghiệm cảm giác mạnh này trở nên an toàn và dễ tiếp cận, mặc dù cái tên đáng sợ bắt nguồn từ hàng trăm ca tử vong do xe cộ trước năm 2006 khi con đường đất hẹp này là tuyến đường chính trước khi có xa lộ mới (hiện nay hầu hết đã an toàn với đôi khi có tai nạn nhỏ). Valle de la Luna siêu thực (Thung lũng Mặt trăng, cách 30 phút về phía nam, vé vào cửa khoảng 53.510 ₫–79.500 ₫ / BOB 14–BOB 21) phô diễn những khối đất sét và đá vôi bị xói mòn kỳ lạ giống như cảnh quan mặt trăng, tạo nên những cung đường đi bộ như ở thế giới khác. Mạng lưới cáp treo Mi Teleférico sáng tạo (giá vé khoảng 12.231 ₫ / BOB 3,26 cho tuyến đầu tiên, ít hơn khi chuyển tuyến trong hệ thống) kết nối trung tâm La Paz với cao nguyên El Alto rộng lớn và cung cấp tour tham quan thành phố toàn diện rẻ nhất—hãy đi tuyến Vàng hoặc Đỏ để ngắm nhìn toàn cảnh hẻm núi từ trên cao, hé lộ địa hình ấn tượng của thành phố.

Các chuyến đi trong ngày thiết yếu bằng xe buýt hoặc tour tổ chức có thể đến hồ Titicaca huyền bí (3 giờ đến Copacabana, thăm Isla del Sol với tàn tích Inca và văn hóa Aymara bản địa, tour thuyền khoảng 795.002 ₫–1.314.811 ₫ / BOB 212–BOB 350), tàn tích Tiwanaku tiền Inca hấp dẫn (di sản UNESCO, các cấu trúc cự thạch bí ẩn có trước người Inca hơn 1.000 năm, 2 giờ đi, vé khoảng 366.924 ₫ / BOB 98), và nổi tiếng nhất là Cánh đồng muối Uyuni siêu thực (10-12 giờ xe buýt đêm hoặc 1 giờ bay đắt đỏ)—mặc dù hầu hết du khách đặt tour nhiều ngày khởi hành từ chính thị trấn Uyuni. Nền ẩm thực đặc sắc được chia giữa các quán cà phê quốc tế ở khu Sopocachi du lịch và các khu chợ địa phương đích thực: không thể bỏ qua salteñas (bánh empanada mọng nước nhân thịt hầm, ăn cẩn thận vào bữa sáng vì nước dùng nóng có thể chảy ra, khoảng 30.577 ₫ / BOB 8,14), anticuchos (tim bò nướng xiên với sốt đậu phộng cay, đồ ăn đường phố), api morado ngọt ngào (đồ uống ngô tím nóng), súp chairo thịnh soạn và trà coca có mặt khắp nơi. Các tour tham quan nhà tù San Pedro khét tiếng từng thu hút dân ba lô đã bị cấm rõ ràng từ năm 2009 và bị phản đối mạnh mẽ.

Độ cao cực hạn ở đây thực sự gây khó khăn hơn nhiều so với Quito (2.850m) hay Cusco (3.400m)—việc thích nghi bắt buộc bao gồm nhấm nháp trà coca liên tục (mate de coca, hoàn toàn hợp pháp và được bán khắp nơi dù là dẫn xuất của cocaine, giúp chống say độ cao), đi bộ thật chậm, leo cao dần dần và tuyệt đối không uống rượu trong 2-3 ngày đầu để cơ thể điều chỉnh với lượng oxy mỏng. Hãy ghé thăm vào mùa khô từ tháng 5 đến tháng 10 để có bầu trời trong xanh (dù đêm lạnh 0-5°C, ngày 15-20°C) lý tưởng cho Con đường Tử thần và các hoạt động ngoài trời, tránh mùa mưa từ tháng 11 đến tháng 3 mang theo những cơn mưa xối xả vào buổi chiều và đôi khi gây ngập lụt. Với việc không cần thị thực cho nhiều quốc tịch bao gồm EU/Mỹ (lưu trú 90 ngày), đồng tiền Boliviano biến động (hãy kiểm tra tỷ giá), tiếng Anh hạn chế ngoài khu vực du lịch ba lô nên cần biết tiếng Tây Ban Nha cơ bản, và mức giá cực kỳ phải chăng khiến nơi đây trở thành một trong những điểm đến thành phố lớn rẻ nhất Nam Mỹ (bữa ăn nhà hàng khoảng 53.510 ₫–107.020 ₫ / BOB 14–BOB 28, ký túc xá khoảng 214.039 ₫–397.501 ₫ / BOB 57–BOB 106, tour mạo hiểm khoảng 795.002 ₫–2.140.390 ₫ / BOB 212–BOB 570), La Paz mang đến một thủ đô bản địa độc đáo, đầy thử thách và đích thực nhất Nam Mỹ—nơi văn hóa Aymara thống trị, độ cao cực hạn thử thách du khách, thành phố thách thức logic quy hoạch đô thị và những góc cạnh thô mộc tuyệt vời của Bolivia trở thành một phần không thể thiếu của trải nghiệm phiêu lưu.