Ρίγα

Η Ρίγα σαγηνεύει ως η πρωτεύουσα της Λετονίας και η αδιαμφισβήτητη πρωτεύουσα της Αρ Νουβό (Art Nouveau) στην Ευρώπη, όπου πάνω από 800 κτίρια επιδεικνύουν εξωφρενικά περίτεχνες προσόψεις με μάσκες που κραυγάζουν, αισθησιακά φυτικά μοτίβα, παγώνια, δράκους και μυθολογικές φιγούρες που κοσμούν τον συγκεντρωμένο αρχιτεκτονικό δρόμο-μουσείο της δεκαετίας του 1900 στην οδό Αλμπέρτα (Alberta iela), δημιουργώντας την ωραιότερη συλλογή κτιρίων Γιούγκενστιλ (Jugendstil) στον κόσμο, ενώ η μεσαιωνική Παλιά Πόλη, εγγεγραμμένη στον κατάλογο της UNESCO, με τις εκκλησίες του 13ου αιώνα και τις αίθουσες των Χανσεατικών συντεχνιών διατηρεί τη γερμανοβαλτική κληρονομιά, και η μεγαλύτερη αγορά της Ευρώπης γεμίζει θεαματικά πέντε επαναχρησιμοποιημένα υπόστεγα γερμανικών Ζέπελιν του Α' Παγκοσμίου Πολέμου με λετονικούς γαστρονομικούς θησαυρούς, από καπνιστά ψάρια μέχρι σκούρο σικάλενο ψωμί. Η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Λετονίας (πληθυσμός περίπου 600.000, μία από τις δύο μεγαλύτερες βαλτικές πρωτεύουσες) επανεφηύρε τον εαυτό της αξιοσημείωτα μετά τη μετασοβιετική ανεξαρτησία (1991) ως ένας σίγουρος πολιτιστικός κόμβος και κέντρο τεχνολογικών νεοφυών επιχειρήσεων — 50 χρόνια ρωσικής/σοβιετικής κατοχής (1940-1991 με ένα σύντομο ναζιστικό διάλειμμα) άφησαν ζοφερά μπρουταλιστικά οικιστικά προάστια και κατέστειλαν τη λετονική γλώσσα, ωστόσο ο σχολαστικά αποκατεστημένος ιστορικός πυρήνας επιδεικνύει τώρα με υπερηφάνεια την ανανεωμένη λετονική εθνική ταυτότητα μέσω της αναβίωσης της γλώσσας (παρά τη ρωσόφωνη μειονότητα του 35%), της ακμάζουσας κουλτούρας των υπαίθριων καφέ, των σκηνών χειροποίητης μπίρας και της έντονης αρχιτεκτονικής υπερηφάνειας για την Αρ Νουβό ως εμπορικό σήμα της πόλης. Η συμπαγής πεζοδρομημένη Παλιά Πόλη (Βέτσριγκα - Vecrīga, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO) επικεντρώνεται φωτογενώς στην πλακόστρωτη Πλατεία Δημαρχείου (Ράτσλαουκουμς - Rātslaukums), όπου η περίτεχνα διακοσμημένη ολλανδική αναγεννησιακή πρόσοψη του Οίκου των Μαυροκέφαλων σε ροζ, χρυσό και πράσινο χρώμα, με τον Άγιο Γεώργιο να σκοτώνει τον δράκο στην κορυφή (αρχικά κτίριο συντεχνίας του 1334, καταστράφηκε από βομβαρδισμούς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και σοβιετική κατεδάφιση, ανακατασκευάστηκε σχολαστικά το 1999), λάμπει δίπλα στην Εκκλησία του Αγίου Πέτρου, της οποίας ο πύργος ύψους 72 μέτρων (περίπου 9 €–10 € για την ανάβαση με ασανσέρ) προσφέρει πανοραμική θέα 360° πάνω από τις κόκκινες κεραμοσκεπές, τον ποταμό Νταουγκάβα και τις συνοικίες Αρ Νουβό.

Ο Καθεδρικός Ναός της Ρίγας (Ρίγκας Ντομς - Rīgas Doms), που ιδρύθηκε το 1211 και είναι η μεγαλύτερη μεσαιωνική εκκλησία στα κράτη της Βαλτικής, στεγάζει ένα διάσημο εκκλησιαστικό όργανο του τέλους του 19ου αιώνα με 6.718 αυλούς, ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά όργανα της Ευρώπης (τακτικές συναυλίες 10 €–20 €, ελέγξτε το πρόγραμμα). Τα γραφικά σπίτια Τρία Αδέλφια (μεσαιωνικές κατοικίες εμπόρων με αριθμούς 17, 19, 21 στην οδό Μαζά Πιλς - Mazā Pils iela) αντιπροσωπεύουν τα παλαιότερα πέτρινα κτίρια της Λετονίας, παρουσιάζοντας την εξέλιξη των αρχιτεκτονικών στυλ από τον 15ο έως τον 17ο αιώνα. Ωστόσο, ο αρχιτεκτονικός θησαυρός της Ρίγας βρίσκεται πραγματικά πέρα από τον μεσαιωνικό πυρήνα, στη συνοικία Αρ Νουβό (περίπου το ένα τρίτο έως 40% του κέντρου αποτελείται από κτίρια Αρ Νουβό της περιόδου ακμής 1896-1914): η οδός Αλμπέρτα παρουσιάζει τα φανταστικά, εξωφρενικά σχέδια του αρχιτέκτονα Μιχαήλ Αϊζενστάιν στους αριθμούς 2, 4, 6, 8 και 13, όπου δράκοι, παγώνια, σφίγγες, πρόσωπα που ουρλιάζουν και κόρες της Αρ Νουβό κοσμούν κάθε πρόσοψη με γύψινα έργα τόσο λεπτομερή που αγγίζουν τα όρια του παραισθησιογόνου — τα κτίρια στέγαζαν την πλούσια αστική τάξη πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ τώρα είναι κυρίως διαμερίσματα.

Το Μουσείο Αρ Νουβό της Ρίγας (9 € το καλοκαίρι / 5 € τον χειμώνα σε ένα αναπαλαιωμένο διαμέρισμα του 1903 στην οδό Αλμπέρτα 12) επιτρέπει στους επισκέπτες να μπουν σε δωμάτια της εποχής και να δουν πώς ζούσαν οι πλούσιοι. Η ατμοσφαιρική Κεντρική Αγορά (Τσεντράλτιργκους - Centrāltirgus, μνημείο της UNESCO μαζί με την Παλιά Πόλη) καταλαμβάνει πέντε γιγαντιαία επαναχρησιμοποιημένα υπόστεγα γερμανικών Ζέπελιν του Α' Παγκοσμίου Πολέμου κοντά στον σταθμό των λεωφορείων, πουλώντας απολύτως τα πάντα: καπνιστές παπαλίνες Βαλτικής και χέλι, σκούρο πυκνό σικάλενο ψωμί, μέλι σε χρώμα κεχριμπαριού, λαχανικά τουρσί, ξινολάχανο, φρέσκα μούρα στην εποχή τους και κβας (ελαφρώς ζυμωμένο ποτό από σίκαλη) — η ποικιλία του περιπτέρου των ψαριών καταπλήσσει, ενώ η αίθουσα γαστρονομίας σερβίρει φθηνά λετονικά κλασικά πιάτα όπως γκρίζα μπιζέλια με μπέικον (pelēkie zirņi) και γλυκές πίτες λαχανικών sklandrausis. Η σύγχρονη γαστρονομική σκηνή αναβάθμισε την παραδοσιακή λετονική κουζίνα: το επιπέδου Michelin Vincents παρουσιάζει βαλτικά συστατικά με σύγχρονη τεχνική, ενώ τα εστιατόρια αυτοεξυπηρέτησης Lido προσφέρουν αυθεντική λετονική σπιτική κουζίνα (5 €–8 € για πλήρη γεύματα), συμπεριλαμβανομένων μπορς, χοιρινών μπριζολών και τηγανίτας πατάτας.

Το Μαύρο Βάλσαμο (Melnais balzams), το θρυλικό λικέρ βοτάνων 45% με φαρμακευτική πικρή γεύση, καταναλώνεται σκέτο ως σφηνάκι, αναμεμειγμένο με καφέ ή με χυμό μαύρου φραγκοστάφυλου — μια γεύση που απαιτεί εξοικείωση αλλά αποτελεί λετονική παράδοση. Εύκολες ημερήσιες εκδρομές με συχνά τρένα φτάνουν στο παραθαλάσσιο θέρετρο Γιούρμαλα (20-50 λεπτά ανάλογα με τον σταθμό, 1,2 €–1,5 €) με 30 χιλιόμετρα αμμωδών παραλιών της Βαλτικής, ξύλινες καλοκαιρινές βίλες Αρ Νουβό και κουλτούρα σπα, ενώ η Σιγκούλντα (1 ώρα) προσφέρει μεσαιωνικά κάστρα, πεζοπορία στο Εθνικό Πάρκο Γκάουγια και το σπήλαιο Γκούτμανις με τους θρύλους του. Επισκεφθείτε την πόλη από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο για τον θερμότερο καιρό (15-23°C) που επιτρέπει την κουλτούρα των υπαίθριων βεραντών την οποία οι κάτοικοι της Ρίγας αγκαλιάζουν με πάθος με τις μεγάλες καλοκαιρινές ώρες φωτός, ή τον Δεκέμβριο για την ατμοσφαιρική χριστουγεννιάτικη αγορά γύρω από τον Καθεδρικό Ναό και τον εορταστικό διάκοσμο — ο χειμώνας από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο φέρνει θερμοκρασίες υπό το μηδέν (-5 έως -15°C) με όμορφο χιόνι αλλά τσουχτερό κρύο.

Με πολύ προσιτές τιμές (72 €/ημέρα οικονομικός προϋπολογισμός, 170 €/ημέρα μεσαία κατηγορία), μια κυρίως αγγλόφωνη νεότερη γενιά αν και τα ρωσικά παραμένουν κοινά, την περίπλοκη ιστορία της σοβιετικής κατοχής ορατή στα σταλινικά προάστια που έρχονται σε αντίθεση με την ομορφιά της Αρ Νουβό, τη ζωντανή καλοκαιρινή κουλτούρα των καφέ στις βεράντες και την εναλλακτική σκηνή της οδού Μιέρα (Miera iela) όπου συχνάζουν πραγματικά οι νεαροί Λετονοί, η Ρίγα προσφέρει βαλτική κομψότητα, αρχιτεκτονική μεγαλοπρέπεια και εξαιρετική αξία ως η βαλτική πρωτεύουσα με την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής, συνδυάζοντας τη μεσαιωνική γοητεία του Ταλίν με το μπαρόκ του Βίλνιους, προσθέτοντας παράλληλα την απαράμιλλη Αρ Νουβό.