ریگا

ریگا به‌عنوان پایتخت لتونی و پایتخت بی‌چون‌وچرای آرت نوو در اروپا، جایی که بیش از ۸۰۰ ساختمان نماهای پرزرق‌وبرق و تزئین‌شده با نقاب‌های فریادزن، نقش‌برجسته‌های گل‌دار حسی، طاووس‌ها، اژدهاها، و موجودات اساطیری که خیابان آلبرتا ایلا (Alberta iela) را که به مثابه یک موزه معماری متمرکز از دهه 1900 است، مزین کرده‌اند و بهترین مجموعه ساختمان‌های سبک یوگندشتیل (Jugendstil) جهان را پدید آورده‌اند، در حالی که کلیساهای قرن سیزدهمی و تالارهای انجمن‌های آنزاتیک (Hanseatic) در شهر قدیمی قرون وسطایی که در فهرست یونسکو ثبت شده است، میراث آلمانی بالتیک را حفظ می‌کنند و بزرگترین بازار اروپا به شکلی تماشایی پنج آشیانه زپلین آلمانی بازسازی‌شده از دوران جنگ جهانی اول را با گنجینه‌های غذایی لتونیایی، از ماهی دودی گرفته تا نان چاودار تیره، پر می‌کند. پایتخت و بزرگترین شهر لتونی (با جمعیتی حدود ۶۰۰٬۰۰۰ نفر، یکی از دو پایتخت بزرگ بالتیک) پس از استقلال از شوروی (۱۹۹۱) به طرز چشمگیری خود را به عنوان یک قطب فرهنگی مطمئن و مرکز استارتاپ‌های فناوری بازآفرینی کرد—۵۰ سال اشغال روسی/شوروی (۱۹۴۰-۱۹۹۱ با یک دوره کوتاه نازی) حومه‌های مسکونی برودالیستی زشت و زبان لتونی سرکوب‌شده را به جا گذاشت، با این حال، هسته تاریخی که با زحمت فراوان بازسازی شده است، اکنون با افتخار هویت ملی احیا شده لتونی را از طریق احیای زبان (علی‌رغم اقلیت ۳۵ درصدی روسی‌زبان)، فرهنگ پررونق کافه‌های روباز، صحنه‌های آبجوی دست‌ساز و افتخار شدید به معماری آرت نوو به عنوان برند شهر به نمایش می‌گذارد. شهرک قدیمی جمع‌وجور و عاری از خودرو (Vecrīga، میراث جهانی یونسکو) به شکلی چشم‌نواز بر میدان سنگفرش‌شده شهرداری (Rātslaukums) متمرکز است، جایی که نمای رنسانس هلندی با تزئینات پیچیده خانه سرهای سیاه به رنگ‌های صورتی، طلایی و سبز که با قدیس در بالا تکمیل شده است، می‌درخشد.

مجسمه سنت جورج در حال کشتن اژدها (که در اصل ساختمانی متعلق به انجمن صنفی در سال ۱۳۴۴ بوده و در بمباران‌های جنگ جهانی دوم و تخریب‌های شوروی ویران شد و در سال ۱۹۹۹ با دقت بازسازی گردید) در کنار کلیسای سنت پیتر می‌درخشد. برج ۷۲ متری این کلیسا (هزینه بالا رفتن با آسانسور حدود ۹ تا ۱۰ یورو) چشم‌اندازهای پانورامیک ۳۶۰ درجه وسیعی از پشت‌بام‌های کاشی‌قرمز، رود داوگا و محله‌های آرت نوو ارائه می‌دهد. کلیسای جامع ریگا (ریگاس دومس)، که در سال ۱۲۱۱ تأسیس شده و بزرگترین کلیسای قرون وسطی در کشورهای بالتیک است، میزبان یک ارگ مشهور از اواخر قرن نوزدهم با بیش از ۶۷۰۰ لوله است که زمانی یکی از بزرگترین ارگ‌های جهان بود و هنوز هم یکی از مهم‌ترین ارگ‌های تاریخی در هر کجا محسوب می‌شود (کنسرت‌های منظم ۱۰-۲۰ یورو، برنامه را بررسی کنید).

خانه‌های خوش‌منظره‌ی «سه برادر» (مسکن‌های بازرگانان قرون وسطی که شماره‌های ۱۷، ۱۹ و ۲۱ را در خیابان Mazā Pils iela دارند) قدیمی‌ترین ساختمان‌های سنگی لتونی را نشان می‌دهند که سبک‌های معماری در حال تحول از قرن پانزدهم تا هفدهم را به نمایش می‌گذارند. با این حال، گنجینه معماری ریگا در واقع فراتر از هسته قرون وسطایی، در منطقه آرت نوو نهفته است (تقریباً یک سوم تا ۴۰ درصد از مرکز شهر را ساختمان‌های آرت نوو از دوره رونق ۱۸۹۶-۱۹۱۴ تشکیل می‌دهند): خیابان آلبرتا (Alberta iela) طرح‌های خیال‌پردازانه و پرزرق‌وبرق معمار میخائیل ایزنشتاین را در شماره‌های ۲، ۴، ۶، ۸ و ۱۳ به نمایش می‌گذارد، جایی که اژدهاها، طاووس‌ها، sfingxها، چهره‌های فریادزن و دوشیزگان آرت نوو هر نما را در آثاری از گچ‌کاری با جزئیاتی چنان دقیق تزئین کرده‌اند که به حد توهم می‌رسد—این ساختمان‌ها پیش از جنگ جهانی اول محل سکونت بورژوازی ثروتمند بوده‌اند و اکنون عمدتاً آپارتمان هستند. موزه آرت نوو ریگا (با ورودی ۹ یورو در تابستان و ۵ یورو در زمستان در یک آپارتمان بازسازی‌شده از سال ۱۹۰۳ در خیابان الیزابت شماره ۱۰ب) به بازدیدکنندگان این امکان را می‌دهد که وارد اتاق‌های آن دوره شوند و ببینند ثروتمندان چگونه زندگی می‌کردند.

بازار مرکزی با فضای خاص خود (Centrāltirgus، سایت یونسکو در کنار شهر قدیمی) در پنج آشیانه غول‌پیکر زپلین آلمانی متعلق به جنگ جهانی اول که به کاربری جدید درآمده‌اند، در نزدیکی ایستگاه اتوبوس قرار دارد و تقریباً همه چیز را می‌فروشد: ماهی کولی بالتیک دودی و مارماهی، نان چاودار تیره و غلیظ، عسل به رنگ کهربا، خورشیدهای ترشی‌شده، کلم ترش، توت‌های تازه فصلی و کواس (نوشیدنی جو دوسر کم‌الکل) — تنوع غرفه ماهی شگفت‌انگیز است، سالن غذاشناسی غذاهای کلاسیک ارزان‌قیمت لتونیایی مانند نخود خاکستری با بیکن (pelēkie zirņi) و پای‌های سبزیجات شیرین اسکالندراوسیس را سرو می‌کند. صحنه غذاهای معاصر، آشپزی سنتی لتونی را ارتقا داده است: رستوران «وینسنتس» در سطح میشلن، مواد اولیه بالتیک را با تکنیک‌های مدرن به نمایش می‌گذارد، در حالی که رستوران‌های بوفه خودخدمت «لیدو» غذاهای خانگی اصیل لتونی (با قیمت کامل وعده غذایی ۵ تا ۸ یورو) از جمله شورپا، کتلت خوک و پنکیک سیب‌زمینی را ارائه می‌دهند. لیکور گیاهی افسانه‌ای ۴۵ درصد الکل به نام بلک بالزام (Melnais balzams) که طعمی تلخ و دارویی دارد، به صورت خالص به عنوان شات، یا با قهوه و یا با آب هویج سیاه مخلوط و نوشیده می‌شود—این نوشیدنی طعمی است که باید به آن عادت کرد، اما یک سنت لتونیایی است.

با قطارهای مکرر می‌توان به راحتی برای یک سفر یک روزه به شهر ساحلی یورمالا (۳۰ دقیقه، ۲-۴ یورو) رفت که دارای ۳۰ کیلومتر سواحل شنی دریای بالتیک، ویلاهای تابستانی چوبی به سبک آرت نوو و فرهنگ اسپا است، در حالی که سیگوولدا (۱ ساعت) قلعه‌های قرون وسطایی، پیاده‌روی در پارک ملی گائوجا و غار گوتمانیس با افسانه‌هایش را ارائه می‌دهد. برای بهره‌مندی از گرم‌ترین آب و هوا (۱۵-۲۳ درجه سانتی‌گراد) از ماه مه تا سپتامبر به آنجا سفر کنید که امکان فرهنگ نشستن در تراس‌های روباز را فراهم می‌کند و ریگایی‌ها (اهالی ریگا) با ساعات طولانی روشنایی روز تابستانی، آن را با شور و اشتیاق می‌پذیرند، یا برای بازار کریسمس پرماجرا در اطراف کلیسای جامع و تزئینات جشن، در ماه دسامبر بروید. زمستان (ژانویه تا مارس) با دماهای یخبندان (۵- تا ۱۵- درجه سانتی‌گراد)، برف زیبا اما سرمای سوزان همراه است.

با قیمت‌های بسیار مقرون‌به‌صرفه (بودجه روزانه ۳۵-۶۰ یورو، ‎ریال ۳٬۳۷۵٬۰۰۰–‎ریال ۵٬۸۵۰٬۰۰۰ رده متوسط)، نسل جوان‌تر عمدتاً انگلیسی‌زبان اگرچه روسی همچنان رایج است، تاریخ پیچیده اشغال شوروی که در حومه‌های استالینی در تضاد با زیبایی آرت نوو دیده می‌شود، فرهنگ پرجنب‌وجوش تراس کافه‌های تابستانی، و صحنه جایگزین شیک میرا ایلا (Miera iela) جایی که جوانان لتونیایی واقعاً دور هم جمع می‌شوند، ریگا ظرافت بالتیک، شکوه معماری و ارزش عالی را به عنوان پایتخت بالتیک با بهترین ارزش ارائه می‌دهد که جذابیت قرون وسطایی تالین را با باروک ویلنیوس ترکیب کرده و آرت نوو بی‌نظیر را به آن افزوده است.