ویلنیوس

ویلنیوس بازدیدکنندگان را به‌عنوان یکی از چشمگیرترین شهرهای قدیمی باروک اروپا مسحور می‌کند؛ جایی که کلیساهای به‌طور مفصل تزئین‌شده با داخل‌های طلاکوب در خیابان‌های سنگ‌فرش پرهوا در مرکز تاریخی ثبت‌شده‌ی یونسکو صف کشیده‌اند. جمهوری خودخوانده‌ی جذاب هنرمندان مستقل اوزوپیس میزبان کافه‌های بوهمی، گالری‌ها و قانون اساسی خیال‌انگیز خود است (شامل ماده‌های محبوبی مانند «هر کس حق دارد خوشحال باشد» و «گربه حق دارد صاحبش را دوست نداشته باشد»)، و قلعه جزیره‌ای افسانه‌ای تراکای که تنها ۳۰ دقیقه فاصله دارد، به‌طرز چشمگیری از آب‌های دریاچه اطرافش سر برمی‌آورد و سفرهای یک‌روزه بی‌نقصی را رقم می‌زند. پایتخت پرجنب‌وجوش لیتوانی (با جمعیتی حدود ۶۰۰٬۰۰۰ نفر، که آن را با اختلاف بزرگ‌ترین شهر کشور می‌کند) به زیبایی یک مرکز تاریخی خیره‌کننده ثبت‌شده در یونسکو را حفظ کرده است که نمونه‌ای هماهنگ از معماری گوتیک، معماری رنسانس، باروک و کلاسیک—بیانیه معماری کلیسای کاتولیک ضد اصلاحات جایی که کلیساهای رقیب در عظمت‌طلبی رقابت کردند و افق چشم‌اندازی دراماتیک را خلق کردند که در آن ۶۵ کلیسا، صومعه و برج ناقوس در یک منطقه فشرده و قابل پیاده‌روی متمرکز شده است.

میدان بزرگ کلیسای جامع ویلنیوس (Katedros aikštė) در کنار برج متمایز گدیمیناس (Gedimino pilies bokštas، ورودی حدود ۸ یورو، صعودی دشوار که با مناظری چشم‌نواز پاداش داده می‌شود) کل شهر را پایه‌ریزی می‌کند. این برج به شکلی دراماتیک بر فراز تپه قلعه قرار گرفته و چشم‌اندازهای پانورامیک وسیعی از پشت‌بام‌های سفالی ارائه می‌دهد، در حالی که کاخ سلطنتی دوک‌های بزرگ که به طور گسترده‌ای بازسازی شده است، شکوه قرون وسطی و رنسانس دوک‌نشین بزرگ لیتوانی را در زمانی که لیتوانی-لهستان بزرگ‌ترین کشور اروپا بود، حفظ کرده است. با این حال، حیاط‌های همبسته و پرمساحت دانشگاه زیبای ویلنیوس (تأسیس در ۱۵۷۹، یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های اروپای مرکزی) لایه‌های هماهنگ معماری رنسانس، باروک و نئوکلاسیک را به نمایش می‌گذارند که برای گشت‌وگذار محترمانه در ۱۳ حیاط متصل به هم و کلیسای سنت جان آزادانه در دسترس هستند.

محله کاملاً جذاب اوزوپیس تجسم بازآفرینی خلاقانه و الهام‌بخش پسا-شوروی است: این محله که پیش‌تر گتو محروم یهودیان و بعدها زاغه‌ای متروک در دوران شوروی بود، اکنون توسط هنرمندان بوهِمی این محلهٔ ساحلی و پرماجرا اشغال شده و آن را جمهوری مستقلی اعلام کرده‌اند (که هر سال در اول آوریل با عبور نمادین از مرزها جشن گرفته می‌شود) و دارای قانون اساسی خود است که بر لوحه‌هایی به بیش از ۳۰ زبان نصب شده و حقوق خیال‌انگیزی مانند را وعده می‌دهد «گربه این حق را دارد که صاحبش را دوست نداشته باشد» و «سگ این حق را دارد که سگ باشد.» کلیسای کوچک دروازه‌های سپیده‌دم (Aušros Vartai) که آیکن مریم مقدس را که معجزه‌آسا خوانده می‌شود، نگهداری می‌کند و زائران کاتولیک را به خود جذب می‌کند، در حالی که نمای آجری قرمز گوتیک بی‌نظیر کلیسای سنت آن (اواخر قرن پانزدهم) گویا ناپلئون را مسحور کرده بود که می‌خواست آن را در کف دستش به پاریس ببرد. موزه تکان‌دهنده اشغال‌ها و مبارزات آزادی (که اغلب موزه کی‌جی‌بی نامیده می‌شود و ورودی آن حدود ۶ یورو است) در ساختمان سابق ستاد کل کی‌جی‌بی شوروی واقع شده است، جایی که سلول‌های شکنجه زیرزمینی، اتاق اعدام و سلول‌های زندان به طرز هولناکی وحشت‌های دوران اشغال شوروی و مقاومت لتونیایی‌ها (۱۹۴۰-۱۹۹۱) را حفظ کرده‌اند. قلعه خیره‌کننده جزیره تراکای (تقریباً ۳۰ دقیقه با اتوبوس از ویلنیوس، ورودی حدود ۱۰ تا ۱۲ یورو برای بزرگسالان و ۶ یورو برای دانشجویان) به شکلی چشم‌نواز بر روی جزیره‌ای واقع شده که از طریق یک پل چوبی به آن دسترسی پیدا می‌شود.

این قلعه گوتیک آجری و رمانتیک که در اصل در قرن چهاردهم ساخته شده، در ماه‌های تابستان میزبان مسابقات قرون وسطایی، نمایشگاه‌های صنایع دستی و کنسرت‌ها در حیاط‌های پرجوش و خروش خود است. صنعت غذاهای سنتی و دلچسب، غذاهای محلی سیرکننده و مخصوص لیتوانی را به طور اصیل سرو می‌کند: سِپلینای حجیم (کلچه‌های بزرگ سیب‌زمینی به شکل زیپلین، پر شده با گوشت یا پنیر دَلَمه شده، سرو شده با خامه ترش و تکه‌های بیکن، سنگین اما خوشمزه)، سوپ چغندر بورشت، شالتیبارشچای (سوپ چغندر صورتی خنک و دلپذیر که برای تابستان عالی است و با سیب‌زمینی داغ سرو می‌شود)، کوگلیس (پودینگ سیب‌زمینی)، و گوشت‌های دودی. با قیمت‌های واقعاً مقرون‌به‌صرفه (۴۵ تا ۷۵ یورو در روز برای سفر در رده متوسط شامل هتل‌های مناسب، وعده‌های غذایی رستوران و ورودی‌ها - بسیار ارزان‌تر از اروپای غربی)، جمعیت جوان رو به رشدی که به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند، به‌ویژه در کافه‌ها و مناطق توریستی، فرهنگ کافه‌های فوق‌العاده دنج و صمیمی که برای زمستان‌های سرد با فضاهای دلبزیر و قهوه عالی ایده‌آل است، روحیه مقاوم و سربلند لیتوانیایی که بر اشغال شوروی غلبه کرد، کلیساهای باروک به زیبایی حفظ‌شده، و فضای اصیل بالتیک، ویلنیوس جذابیتی دست‌کم‌گرفته‌شده از اروپای شرقی را ارائه می‌دهد که زیبایی معماری باروک، تاریخ شوروی، انرژی خلاقانه معاصر و مقرون‌به‌صرفه بودن را با هم ترکیب می‌کند.