Bilbao

Bilbao urzeka jako przemysłowe miasto Kraju Basków, które odrodziło się dzięki odważnej architekturze, gdzie pokryte tytanem Muzeum Guggenheima autorstwa Franka Gehry'ego wije się w niemożliwy sposób wzdłuż rzeki Nervión, lśniąc w słońcu jak rybie łuski, bary pintxos przepełnione są kreatywnymi małymi talerzami prezentującymi kulinarny geniusz Kraju Basków, a silna regionalna duma przenika każdą kostkę brukową w tej dumnej, niehiszpańskiej stolicy Kraju Basków. To północne miasto (345 000 mieszkańców) przekształciło się z rdzewiejącego portu stoczniowego z zanieczyszczoną rzeką w obowiązkowy punkt kulturowy dzięki słynnemu „efektowi Bilbao”.—otwarcie w 1997 roku oszałamiającego Muzeum Guggenheima zapoczątkowało renowację miasta o wartości 1,5 miliarda euro, w tym budowę białego mostu dla pieszych Zubizuri autorstwa Calatrava, przypominającego żagiel, futurystycznych szklanych wejść do stacji metra autorstwa Normana Fostera, wyglądających jak przezroczyste bańki, oraz rewitalizacji nabrzeża, która przekształciła przemysłowe pustkowie w parkowe promenady. W Guggenheimie, pod charakterystycznymi, pokrytymi tytanem krzywiznami zaprojektowanymi przez Gehry'ego, odbywają się cykliczne wystawy sztuki współczesnej (bilety kosztują około 15 €o dla dorosłych, a dla studentów i seniorów obowiązują zniżki), a rzeźba Jeffa Koonsa „Puppy” (około 12 metrów wysokości, z dziesiątkami tysięcy kwiatów zmienianych sezonowo) strzeże wejścia, przyciągając uwagę użytkowników Instagrama — sam budynek jest arcydziełem, a kolekcje wewnątrz mają drugorzędne znaczenie.

Jednak autentyczna dusza Bilbao żyje w średniowiecznym centrum Casco Viejo „Siete Calles” (Siedem Ulic), gdzie bary pintxos ciągną się wzdłuż arkad Plaza Nueva pod XIX-wiecznymi neoklasycystycznymi fasadami — zamówcie rześkie białe wino txakoli nalewane z wysokości i skosztujcie kreatywnych przekąsek, przechodząc od baru do baru: bacalao pil-pil (dorsz w emulsji z oliwy z oliwek), gilda (szaszłyk z anchois, oliwek i papryki, nazwany na cześć Rity Hayworth) oraz tortilla española w różnych wariantach, od klasycznej po z dodatkiem trufli, za 2 €–4 €o za pintxo. Kultura baskijska sięga głębiej niż regionalna tożsamość hiszpańska: miejscowi mówią w języku euskara (najstarszym języku Europy, niepowiązanym z żadnym innym), zielone góry w głębi Euskadi otaczają przemysłowy krajobraz miasta, a klub piłkarski Athletic Club de Bilbao od 1912 roku stosuje unikalną politykę wystawiania na boisku wyłącznie baskijskich piłkarzy (lub tych, którzy przeszli przez baskijski system akademicki), dzięki czemu każdy mecz na stadionie San Mamés, nazywanym „La Catedral”, jest kwestią dumy kulturowej. Muzea obejmują Muzeum Basków, które bada tożsamość regionalną (wstęp za kilka euro, w niektóre dni bezpłatny), oraz Muzeum Sztuk Pięknych z wyjątkową kolekcją dzieł hiszpańskich mistrzów (El Greco, Velázquez, Goya) — tymczasowo bezpłatne podczas renowacji, wcześniej około 10 €o.

Nadbrzeżna promenada Ría de Bilbao łączy nowoczesną dzielnicę Abandoibarra, mijając gigantyczną rzeźbę pająka Louise Bourgeois (Maman), z Muzeum Morskim, a kolejka linowa Artxanda (około 1 €o z kartą Barik lub 3 €–5 €o za bilet jednorazowy) wjeżdża na punkt widokowy Mount Artxanda, skąd rozciąga się przepiękna panorama miasta, szczególnie piękna o zachodzie słońca. Jednodniowe wycieczki prowadzą do dramatycznej pustelni San Juan de Gaztelugatxe na skalistej wyspie połączonej 241-stopniowym kamiennym mostem (45 minut jazdy samochodem, wstęp bezpłatny, ale w sezonie wymagana jest rezerwacja online)—miejsce kręcenia serialu „Gra o tron” — oraz eleganckie San Sebastián (Donostia) z idealną półksiężycową plażą La Concha i jeszcze bardziej cenioną sceną pintxos (100 km, 1–1,5 godziny autobusem, 7 €–12 €o). Scena kulinarna celebruje dominację kuchni baskijskiej — Bilbao szczyci się wieloma gwiazdkami Michelin, ale okoliczne bary pintxos zapewniają równie ekscytujące doznania kulinarne za ułamek ceny wykwintnych restauracji, a całe posiłki złożone z małych talerzyków za 2 €–4 €o i kieliszków wina txakoli stają się ucztą za 20 €–30 €o.

Region winiarski Rioja leży 90 minut na południe i oferuje wycieczki po winiarniach oraz zaprojektowany przez Gehry'ego hotel winiarski Marqués de Riscal. Odwiedź to miejsce w kwietniu-czerwcu lub wrześniu-październiku, aby cieszyć się idealną pogodą 15-23°C, idealną do spacerów nad brzegiem morza i degustacji pintxos — Bilbao ma klimat atlantycki, bardziej deszczowy niż śródziemnomorska Hiszpania, a lipiec-sierpień to najcieplejsze miesiące, ale także najbardziej deszczowe, zbiegające się z sezonem festiwali baskijskich. Język angielski jest tu mniej popularny niż w Barcelonie (dominują baskijski i hiszpański), panuje tu bardziej industrialny klimat niż w Madrycie, ceny są o 30% niższe niż w nadmorskich kurortach turystycznych (70 €–100 €o dziennie, wliczając pintxos i Guggenheim), a Baskowie są niezwykle dumni ze swojej tożsamości, traktując Euskadi jako pierwszą, a Hiszpanię jako drugą ojczyznę.

Bilbao oferuje bogactwo kulturowe, zachwycającą architekturę, światowej klasy pintxos i autentyczny regionalny charakter, który zadowoli podróżników poszukujących treści zamiast plażowego hedonizmu.