La Paz

La Paz przeciwstawia się grawitacji i konwencjom jako jedna z najwyżej położonych stolic świata i administracyjna siedziba rządu Boliwii, gdzie ponad 800 000 osób (2,3 miliona w aglomeracji wraz z El Alto) mieszka w dramatycznych warunkach w stromym kanionie na zapierającej dech w piersiach wysokości 3640 metrów (technicznie rzecz biorąc, konstytucyjna stolica Sucre leży niżej w górach, chociaż to w La Paz znajduje się faktyczna siedziba rządu), Pomysłowo połączone są one systemem kolejek linowych Mi Teleférico – najdłuższą i najwyżej położoną miejską siecią kolejek linowych na świecie, oferującą codziennie oszałamiające przejazdy nad dzielnicami zbudowanymi z cegły adobe, z dominującym na horyzoncie tłem pokrytej śniegiem góry Illimani (6438 m n.p.m.). To niezwykłe miasto dramatycznie opada po niemożliwie stromych zboczach, od stosunkowo zamożnych dzielnic skupionych na niższych wysokościach dna kanionu (gdzie jest mniej niedotlenienia) do rozległych, ogromnych targów tubylczych w El Alto i lotniska położonego na wysokości 4150 metrów, gdzie powietrze jest rzadkie, tworząc niesamowity spektakl wizualny, w którym tradycyjne cholitas (tubylcze kobiety z plemienia Aymara noszące charakterystyczne meloniki, warstwowe spódnice pollera i szalami w paski) sprzedają absolutnie wszystko, od suszonych płodów lam (tradycyjna ofiara Pachamamy za fundamenty nowych budynków — całkowicie poważna sprawa!) po elektronikę i odzież. Słynny Targ Czarownic (Mercado de las Brujas, Mercado de Hechicería) przy turystycznej Calle Sagárnaga doskonale uosabia fascynujący synkretyzm La Paz, łączący katolickie i rdzenne andyjskie wierzenia Aymara — suszone płody lam wiszą obok talizmanów, aromatycznych ziół, tajemniczych eliksirów i przedmiotów rytualnych sprzedawanych przez sprzedawców, którzy uroczyście pobłogosławią twój zakup liśćmi koki i zaklęciami.

Jednak La Paz naprawdę kwitnie jako główne centrum turystyki przygodowej w Boliwii i centrum dla budżetowych backpackerów: legendarna trasa rowerowa Death Road (El Camino de la Muerte, Yungas Road) prowadzi przez 64 kręte kilometry z zimnej przełęczy La Cumbre (4700 m n.p.m.) do tropikalnego miasteczka Coroico w dżungli, pokonując dramatyczną różnicę wysokości 3500 metrów — zorganizowane wycieczki (46 €–74 €, w tym transport, sprzęt, przewodnicy, lunch) sprawiają, że ta prawdziwa przygoda z adrenaliną jest bezpiecznie dostępna, choć złowieszcza nazwa pochodzi od setek ofiar śmiertelnych wypadków samochodowych przed 2006 r., kiedy to wąska, gruntowa droga służyła jako główna trasa przed wybudowaniem nowej autostrady (obecnie jest ona w większości bezpieczna, choć zdarzają się sporadyczne wypadki). Surrealistyczna Valle de la Luna (Dolina Księżycowa, 30 minut na południe, wstęp 15-20 Bs/2 €–3 €) prezentuje dziwaczne, zerodowane formacje gliniano-piaskowcowe przypominające księżycowe krajobrazy, tworząc nieziemską trasę turystyczną. Innowacyjna sieć kolejek linowych Mi Teleférico (przejazd kosztuje zaledwie kilka boliwianów za odcinek) łączy centrum La Paz z rozległym płaskowyżem El Alto i oferuje absolutnie najtańszą kompleksową wycieczkę po mieście — przejedź się malowniczymi liniami żółtą lub czerwoną, aby podziwiać rozległe widoki kanionu z lotu ptaka, ukazujące dramatyczną topografię miasta.

Niezbędne jednodniowe wycieczki autobusem lub zorganizowane wycieczki prowadzą do mistycznego jeziora Titicaca (3 godziny, pływające wyspy trzcinowe Uros i rdzenna kultura Aymara, rejsy łodzią 28 €–46 €), fascynujących ruin Tiwanaku z czasów przedinkaskich (obiekt UNESCO, tajemnicze megalityczne konstrukcje starsze od Inków o ponad 1000 lat, 2 godziny, wstęp 100 Bs) oraz najbardziej znane, surrealistyczne solniska Uyuni (10-12 godzin nocnym autobusem lub 1 godzina drogim lotem) — choć większość podróżnych rezerwuje kilkudniowe wycieczki z miasta Uyuni. Charakterystyczna scena kulinarna dzieli się na międzynarodowe kawiarnie w turystycznej dzielnicy Sopocachi i autentyczne lokalne targi: niezbędne salteñas (soczyste empanadas nadziewane gulaszem mięsnym, jedzone ostrożnie na śniadanie, ponieważ kapią gorącym płynem, 8-12 Bs), anticuchos (grillowane szaszłyki z serca wołowego z pikantnym sosem orzechowym, jedzenie uliczne), słodkie api morado (gorący napój z fioletowej kukurydzy), pożywna zupa chairo i wszechobecna herbata kokowa. Słynne wycieczki do więzienia San Pedro, które kiedyś przyciągały turystów z plecakami, zostały wyraźnie zakazane od 2009 roku i są zdecydowanie odradzane.

Ekstremalna wysokość naprawdę daje się we znaki znacznie bardziej niż w Quito (2850 m n.p.m.) czy Cusco (3400 m n.p.m.) — obowiązkowa aklimatyzacja obejmuje ciągłe popijanie herbaty koki (mate de coca, całkowicie legalnej i sprzedawanej wszędzie, mimo że jest pochodną kokainy, pomaga w aklimatyzacji), bardzo powolne chodzenie, stopniowe wchodzenie na wysokość i całkowite unikanie alkoholu przez pierwsze 2-3 dni, podczas gdy organizm dostosowuje się do rzadkiego powietrza. Odwiedź ten region w porze suchej od maja do października, aby cieszyć się czystym niebem (choć noce są zimne, 0-5°C, a dni 15-20°C), idealnym do zwiedzania Death Road i uprawiania sportów na świeżym powietrzu, unikając pory deszczowej od listopada do marca, która przynosi popołudniowe ulewy i sporadyczne powodzie. Dla większości narodowości, w tym obywateli UE/USA (pobyt do 90 dni), nie jest wymagana wiza, waluta boliwijska jest niestabilna (sprawdź kursy wymiany), poza turystyką backpackerską znajomość angielskiego jest minimalna, więc przyda się podstawowa znajomość hiszpańskiego, a ceny są niezwykle przystępne, co sprawia, że jest to jedno z najtańszych dużych miast w Ameryce Południowej (posiłki w restauracjach 2 €–4 €, hostele 7 €–14 €, wycieczki przygodowe 28 €–74 €).

La Paz jest najbardziej wyjątkową, wymagającą i autentycznie rdzenna stolicą Ameryki Południowej — gdzie dominuje kultura Aymara, ekstremalne wysokości stanowią wyzwanie dla odwiedzających, miasto wymyka się logice urbanistycznej, a cudownie surowe oblicze Boliwii staje się integralną częścią przygody.