پترا

پترا به‌عنوان یکی از هفت شگفتی جدید جهان خیره‌کننده است، جایی که دره باریک و چشمگیر سیک به نمای صورتی‌مایل به قرمز خزانه‌خانه باز می‌شود که ۲۰۰۰ سال پیش توسط عرب‌های نبطی در سنگ ماسه‌ای زنده کنده شده است، گورستان‌ها و معبدهای باستانی صخره‌ها را همچون کندو پر کرده‌اند که با رنگ‌های رنگین‌کمانی از صورتی به نارنجی و سپس به سرخ تیره درمی‌آیند، همان‌طور که نور خورشید بر سنگ‌ها می‌تابد، و صعود چالش‌برانگیز ۸۰۰ پله‌ای به صومعه، ماجراجویان را با نمایی دو برابر اندازه عظیم خزانه‌خانه پاداش می‌دهد که بر دشت‌های وسیع بیابانی مشرف است، جایی که عقاب‌ها به پرواز درمی‌آیند. این گنجینه باستان‌شناسی میراث جهانی یونسکو (یکی از مهم‌ترین سایت‌های فرهنگی بشریت که حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد به عنوان یک مرکز تجاری تأسیس شد) در کوه‌های ناهموار جنوب اردن پنهان شده است—این مکان تا کشف مجدد آن در سال ۱۸۱۲ توسط کاوشگر سوئیسی، یوهان لودویگ بورکهارت، برای دنیای غرب «گمشده» بود، با این حال قبایل بادیه‌نشین قرن‌ها در میان این ویرانه‌ها زندگی کرده‌اند و امروزه همچنان خدمات حمل با الاغ و سروچای را ارائه می‌دهند. مسیر عبور از میان «سیک» حواس را مبهوت می‌کند: یک دره به طول ۱.۲ کیلومتر به طرز چشمگیری به عرض تنها ۳ متر باریک می‌شود و دیوارهای ماسه‌سنگی سر به فلک کشیده آن در برخی نقاط تا ۱۵۰ متر ارتفاع دارند، جایی که سازه‌های سنگی طبیعی الگوهای انتزاعی خلق می‌کنند، کانال‌های آب باستانی در امتداد دیوارها قرار دارند که نبوغ مهندسی نبطیان را به نمایش می‌گذارند، و با هر پیچ، انتظار برای دیدن خزانه‌داری (الخزنه) که ناگهان از شکاف نهایی پدیدار می‌شود، بیشتر می‌گردد—فیلم «ایندیانا جونز و آخرین صلیب» در سال ۱۹۸۹ این مسیر نمادین را فیلم‌برداری کرد و برای همیشه شهرت سینمایی پترا را تثبیت کرد و میلیون‌ها نفر را برای دیدن آن اولین نگاه جذب نمود.

با این حال، پترا بسیار فراتر از نمای مشهور خزانه گسترش یافته است: مقبره‌های سلطنتی (urna، silk، corinthian، palace) که به شکلی باشکوه در دل صخره‌های رنگارنگ کنده شده‌اند، سبک‌های معماری متفاوتی را به نمایش می‌گذارند، تالار تئاتر رومی که به طرز شگفت‌آوری حفظ شده و از دل صخره تراشیده شده، حدود ۸۵۰۰ تماشاگر را در خود جای می‌دهد و به قرن اول میلادی برمی‌گردد، زمانی که رومیان پادشاهی نبطیان را ضمیمه سرزمین خود کردند، خیابان ستون‌دار بازار باستانی را که با ستون‌ها ردیف شده و بازرگانان در آن کندر و沒یر را معامله می‌کردند—که پطره را ثروتمند ساخت—و صدها نمای مقبره پیچیده و ساده را که نیازمند گشت‌وگذار یک‌روزه (یا بهتر آنکه، بلیت چندروزه که امکان کشف به مدت ۲ تا ۳ روز را فراهم می‌کند) در خود جای داده است. صومعه (اد دیر) نیازمند تعهد است—۸۰۰ پله سنگی نامنظم کنده‌کاری‌شده توسط نبطیان (صعودی ۴۵ تا ۶۰ دقیقه‌ای، دشوار در گرما، (ایستگاه‌های استراحت با دکه ‌های بدوی که جواهرات و نوشیدنی‌های سرد را در طول مسیر می‌فروشند) اما بزرگ‌ترین و شاید چشمگیرترین بنای یادبود پेत्रا را ارائه می‌دهد—نازک‌کاری‌ای به عرض ۵۰ متر و ارتفاع ۴۵ متر که به مراتب بزرگ‌تر از خزانه‌خانه است، جایی که چای‌خانه‌های بدوی بر فراز کوه چای نعناع شیرین و تنقلات ساده را با مناظری خیره‌کننده از بیابان وادی عربی که تا اسرائیل امتداد دارد، سرو می‌کنند. مسیرهای پیاده‌روی ماجراجویانه پاداش کسانی را که دورتر پیش می‌روند، در پی دارد: «مکان بلند قربانی» که از طریق پله‌های سنگی باستانی قابل دسترسی است، یک سکوی آیینی و چشم‌انداز ۳۶۰ درجه ارائه می‌دهد، نقاط دیدنی غروب خورشید که با بالا رفتن از صخره‌ها قابل دسترسی هستند، و گورستان‌های مخفی که کاوش در آن‌ها نیازمند رفتن فراتر از مسیرهای اصلی است، جایی که جمعیت گردشگران کمتر می‌شود.

رنگ‌های سنگ ماسه‌ای مسحورکننده هستند—رنگ‌های صورتی، قرمز، نارنجی، زرد، بنفش و قهوه‌ای در الگوهای طبیعی که ناشی از رسوبات معدنی طی میلیون‌ها سال است، در هم می‌آمیزند و با تغییر زاویه تابش نور در طول روز، به طرز چشمگیری تغییر می‌کنند. با این حال، گرمای تابستان (دمای ۳۵-۴۵ درجه سانتی‌گراد از ژوئن تا اوت با تابش مستقیم و شدید خورشید بر مسیرهای سنگی) و ازدحام گردشگران (گروه‌های کشتی‌های تفریحی از اَقبه، گروه‌های بزرگ گردشگری از عمان) راحتی را به چالش می‌کشد—برای آب‌وهوای خنک‌تر ۱۵-۲۵ درجه سانتی‌گراد، از اکتبر تا آوریل بازدید کنید، برای گشایش ساعت ۶ صبح برسید (اولین نفر در سیک، خزانه خالی را برای ۱-۲ ساعت در اختیار داشته باشید)، و واقع‌بینانه برای گشت‌وگذار کامل در این پارک باستان‌شناسی ۲۶۴ کیلومتر مربعی، ۲ تا ۳ روز زمان در نظر بگیرید. صحرای چشم‌نواز و مریخی وادی رم (۲ ساعت رانندگی به سمت جنوب، حدود ۴۵ تا ۹۰ یورو برای تورهای جیپ، از ۲۸ تا ۷۵ یورو برای کمپ‌های شبانه بدوی) ماجراجویی‌های اردن را با تپه‌های شنی سرخ، صخره‌های عجیب و شب‌های پرستاره بی‌شمار گسترش می‌دهد.

مقیاس پेत्रا بازدیدکنندگان بار اول را شگفت‌زده می‌کند—کفش‌های مناسب کوهنوردی با پشتیبان مچ پا بپوشید، کرم ضد آفتاب را مرتباً و مکرر استفاده کنید، و به ازای هر نفر بیش از ۳ لیتر آب همراه داشته باشید (محل‌های پر کردن آب موجود است، اما بهتر است آب اضافی همراه داشته باشید). شهرک وادی موسی در نزدیکی، هتل‌هایی با قیمت‌های حدود ۲۸ یورو برای گزینه‌های اقتصادی تا بیش از ۱۸۵ یورو برای هتل‌های لوکس، رستوران‌هایی که غذاهای اردنی منسف و غذاهای بین‌المللی سرو می‌کنند، و مایحتاج ضروری ارائه می‌دهد. با جوردن پَس (Jordan Pass) (۷۰-۸۰ دینار اردنی، تقریباً ۹۰-۱۰۵ یورو بسته به مدت اقامت ۱ تا ۳ روزه در پेत्रا، که ویزای یک روزه فقط ۶ تا ۸ ساعت فرصت فشرده‌ای را فراهم می‌کند و ۲ تا ۳ روز ایده‌آل است) که شامل ورود چندروزه به پेत्रا است که به تنهایی ۵۰ تا ۹۰ دینار هزینه دارد، و همچنین با معافیت از هزینه ویزای ۴۰ دیناری اردن و ورود به بیش از ۴۰ مکان، ارزش بسیار خوبی را برای مسافرانی فراهم می‌کند که سفر به پتره را با شنا در دریای مرده، کمپ‌های صحرایی وادی رم، ویرانه‌های رومی جرش، غواصی در دریای سرخ در اَقبه و گشت‌وگذار در امان ترکیب می‌کنند.

پتره یکی از شگفت‌انگیزترین عجایب باستان‌شناسی جهان را ارائه می‌دهد—مهندسی باستانی، زیبایی صحرا و میراث نبطی که برای همیشه در سنگ‌های صورتی حک شده است.