Tbilisi

Tbilisi zachwyca jako urzekająca dusza Kaukazu, gdzie starożytne średniowieczne kościoły malowniczo górują na wzgórzach, ozdobne secesyjne balkony zwisają nad klimatycznymi wąskimi uliczkami Starego Miasta, a tradycyjne łaźnie siarkowe parują zachęcająco w wielowiekowych budynkach, które przez tysiąclecia gościły wszystkich – od rosyjskiego poety Puszkina po perskich kupców jedwabiu. Dynamiczna stolica Gruzji (ok. 1,3 mln mieszkańców w mieście, 1,5 mln w aglomeracji) rozciąga się wzdłuż krętej rzeki Mtkwari w malowniczej dolinie otoczonej górami, fascynująco łącząc gruzińską tradycję prawosławną z niszczejącą architekturą z czasów radzieckich, modnymi hipsterskimi winiarniami i wyjątkową kulturą kulinarną dorównującą miastom śródziemnomorskim – a wszystko to w cenach, które autentycznie szokują mieszkańców Europy Zachodniej (doskonałe wino 4,22 zł–13 zł / ₾3,15–₾9,45, pełna kolacja w restauracji 21 zł–51 zł / ₾16–₾38, budżet dzienny 105 zł–190 zł / ₾79–₾142 jest możliwy).

Klimatyczne Stare Miasto (Dzveli Tbilisi) skupia się malowniczo wokół potężnej twierdzy Narikala, starożytnej cytadeli z IV wieku, do której można dotrzeć nowoczesną kolejką linową (3,59 zł / ₾2,68), oferującą panoramiczne widoki na dachy z terakoty i zakola rzeki, podczas gdy bezpośrednio poniżej historyczna dzielnica łaźni siarkowych (Abanotubani) zachowuje tradycyjne łaźnie publiczne z pięknymi mozaikowymi wnętrzami i naturalnie podgrzewaną siarkową wodą mineralną (łaźnie publiczne od ok. 8,44 zł–13 zł / ₾6,3–₾9,45, prywatne pokoje zazwyczaj 67 zł–270 zł / ₾50–₾202 za godzinę w zależności od wielkości i komfortu). Wielka Aleja Rustawelego, elegancki główny bulwar Tbilisi, prezentuje imponujące opery, teatry, muzea i wspaniałe Gruzińskie Muzeum Narodowe prowadzące do Placu Wolności, podczas gdy uderzająco ultranowoczesny Most Pokoju (2010) wygina się nad rzeką w futurystycznej konstrukcji ze szkła i stali – celowy symbol ambitnych, patrzących w przyszłość aspiracji Gruzji po odzyskaniu niepodległości.

Jednak prawdziwa magia Tbilisi tkwi w fascynujących sprzecznościach i kontrastach: niszczejące bloki z czasów radzieckich z praniem wiszącym na balkonach stoją obok lśniących nowych centrów handlowych, starsze babuszki sprzedają tradycyjną czurczchelę (orzechy w soku winogronowym) obok modnych barów z koktajlami rzemieślniczymi, a 1500-letnie kościoły współistnieją harmonijnie z podziemnymi klubami nocnymi grającymi techno do świtu. Legendarna gruzińska kultura winiarska głęboko definiuje lokalną tożsamość narodową – Gruzja wiarygodnie rości sobie prawo do 8000 lat ciągłej tradycji winiarskiej przy użyciu charakterystycznych kwewri (dużych glinianych naczyń zakopanych pod ziemią do fermentacji), produkując coraz modniejsze naturalne wina pomarańczowe i unikalne odmiany winogron, które są obecnie trendem wśród sommelierów na całym świecie. Klimatyczne winiarnie, takie jak Vino Underground i 8000 Vintages, serwują wina bursztynowe, białe rkatsiteli i czerwone saperavi w niewiarygodnie niskich cenach 8,44 zł–13 zł / ₾6,3–₾9,45 za hojny kieliszek, podczas gdy tradycyjne uczty supra wiążą się z wyszukanymi, niekończącymi się toastami wznoszonymi przez tamadę (mistrza ceremonii), chaczapuri (chleb nadziewany serem, danie narodowe), chinkali (pierożki z bulionem) i rzekami swobodnie płynącego wina.

Charakterystyczna kuchnia celebruje unikalne gruzińskie smaki: wariacje chaczapuri (adżarskie w kształcie łodzi z jajkiem, imeretyńskie okrągłe, megrelskie z dodatkowym serem), sycącą zupę charczo, grillowane szaszłyki mtsvadi, bakłażana z pastą orzechową i słodycze czurczchela. Niezbędne jednodniowe wycieczki marszrutkami lub zorganizowanymi tourami prowadzą do wpisanej na listę UNESCO Mcchety (20 minut drogi, starożytna stolica z klasztorem Dżwari na wzgórzu i XI-wieczną katedrą Sweti Cchoweli, zazwyczaj wstęp wolny, choć niektóre małe muzea mogą pobierać skromne opłaty), spektakularnych gór Kazbegi (3 godziny na północ, kościół Trójcy Świętej Gergeti na wysokości 2170 m n.p.m. z górą Kazbek 5054 m n.p.m.

w tle, tworząc najbardziej kultowy widok Gruzji) oraz regionu winiarskiego Kachetia (2 godziny na wschód, zwiedzanie rodzinnych winnic i degustacje 25 zł–55 zł / ₾19–₾41). Twierdza Narikala oferuje podświetlone nocne widoki, pchli targ na Suchym Moście sprzedaje pamiątki z czasów radzieckich w weekendy, a Fabrika – przestrzeń kulturalna w dawnej radzieckiej fabryce szycia – stała się hipsterskim centrum. Najlepiej odwiedzić miasto w maju-czerwcu lub wrześniu-październiku dla idealnej pogody 18-28°C, unikając upałów w lipcu-sierpniu (28-35°C) i zimowego chłodu od grudnia do lutego (0-10°C, sporadyczne opady śniegu).

Dzięki ruchowi bezwizowemu do jednego roku dla wielu narodowości (w tym większości Europy), coraz powszechniejszej znajomości języka angielskiego wśród młodszych pokoleń, unikalnemu gruzińskiemu alfabetowi (33 litery, niematerialne dziedzictwo UNESCO), niezwykle bezpiecznym ulicom porównywalnym z miastami Europy Zachodniej mimo złożonej sytuacji geopolitycznej między Rosją a Turcją, oraz nadzwyczajnej gruzińskiej gościnności, Tbilisi oferuje autentyczną kulturę kaukaską, niesamowitą wartość turystyczną i 8000-letnią tradycję winiarską, zamieniając gości w pasjonatów powracających do tego niedrogiego klejnotu, będącego najlepiej strzeżoną tajemnicą Europy (lub Azji).