Tirana

Hầm trú ẩn khổng lồ dưới lòng đất (3.000m², 106 phòng) được xây dựng cho Enver Hoxha và giới tinh hoa cộng sản trong thời kỳ hoang tưởng của Chiến tranh Lạnh—chưa từng được sử dụng. Hiện là bảo tàng khám phá chế độ độc tài Albania giai đoạn 1945-1991. Vé vào cửa khoảng 275.193 ₫ / 867 L, hoặc 316.472 ₫ / 997 L kèm hướng dẫn âm thanh; vé kết hợp Bunk'Art 1+2 khoảng 397.501 ₫ / 1.252 L—mở cửa hàng ngày 9h sáng-7h tối mùa hè, 9h sáng-4h chiều mùa đông. Nằm ở ngoại ô Tirana (xe buýt hoặc taxi 152.885 ₫–214.039 ₫ / 482 L–674 L, 15 phút từ trung tâm). Các triển lãm bao gồm chế độ Hoxha, chiến thuật cảnh sát mật, đời sống dưới sự cô lập, tù nhân chính trị và sự rạn nứt của Albania với Liên Xô rồi Trung Quốc. Các cơ sở hầm nguyên bản được bảo tồn: phòng tẩy độc, phòng họp, khu nhà ở. Ám ảnh và mang tính giáo dục—chế độ độc tài Albania từng khắc nghiệt nhất châu Âu (áp đặt vô thần, đóng cửa biên giới). Có các tác phẩm nghệ thuật đương đại xuyên suốt. Nên dành 2-3 giờ. Bên trong rất lạnh—hãy mang theo áo khoác ngay cả mùa hè. Một trải nghiệm mạnh mẽ để hiểu về quá khứ Albania. Kết hợp với Bunk'Art 2 ở trung tâm (trọng tâm khác) để có cái nhìn đầy đủ.

Bảo tàng hầm trú ẩn thứ hai ở trung tâm Tirana (gần Bộ Nội vụ, phố Abdi Toptani)—nhỏ hơn Bunk'Art 1, tập trung vào sự tàn bạo của cảnh sát mật Sigurimi. Vé vào cửa khoảng 275.193 ₫ / 867 L, hướng dẫn âm thanh tính thêm phí—mở cửa hàng ngày 9h sáng-7h tối. Hầm ngầm được xây dựng cho Bộ Nội vụ trong Chiến tranh Lạnh. Các hiện vật tài liệu hóa việc giám sát, thẩm vấn, bỏ tù và hành quyết 'kẻ thù của nhân dân'. Những câu chuyện cá nhân của nạn nhân, phương pháp tra tấn, tài liệu tuyên truyền. Albania từng có một trong những chế độ cộng sản hà khắc nhất với việc bỏ tù chính trị diện rộng. Bảo tàng hé lộ sự hoang tưởng thúc đẩy chế độ Hoxha—hàng xóm tố giác, bắt giữ ngẫu nhiên, trại lao động. Đáng sợ nhưng là hiểu biết lịch sử quan trọng. Nằm ở trung tâm—đi bộ từ Quảng trường Skanderbeg (10 phút). Dễ tiếp cận hơn Bunk'Art 1. Thường ít đông đúc hơn. Nên dành 1-2 giờ. Được phép chụp ảnh. Không khuyến khích cho trẻ nhỏ—nội dung nhạy cảm. Một phần trong quá trình đối diện với quá khứ cộng sản của Albania.

Quảng trường trung tâm khổng lồ của Tirana (40.000 m²) được đặt theo tên anh hùng dân tộc Skanderbeg (người chống lại đế quốc Ottoman những năm 1400). Miễn phí tham quan, luôn mở cửa. Các điểm nổi bật: tượng đài Skanderbeg cưỡi ngựa, Nhà thờ Hồi giáo Et'hem Bey (1794—sống sót qua thời kỳ cộng sản vô thần, miễn phí vào cửa ngoài giờ cầu nguyện), Tháp Đồng hồ (Kulla e Sahatit, khoảng 61.154 ₫ / 193 L để leo lên, ngắm cảnh toàn cảnh), mặt ngoài Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (bức tranh khảm nổi tiếng mô tả lịch sử Albania; bảo tàng đóng cửa sửa chữa đến tháng 3/2028). Quảng trường trở thành phố đi bộ từ năm 2017—có đài phun nước, vườn hoa, quán cà phê ngoài trời. Các tòa nhà chính phủ đầy màu sắc được sơn bởi nghệ sĩ kiêm thị trưởng Edi Rama (những năm 2000) đã biến đổi các khối nhà cộng sản xám xịt—những mặt tiền cực đẹp để chụp ảnh Instagram với màu cam, xanh dương, vàng, hồng. Biểu tượng cho sự chuyển mình của Tirana—từ chế độ độc tài biệt lập thành thủ đô sôi động. Các nghệ sĩ đường phố, sự kiện, biểu tình đều diễn ra tại đây. Góc chụp ảnh đẹp nhất: nhà thờ hồi giáo với các tòa nhà màu sắc, tượng đài với núi non phía sau. Buổi tối: lên đèn lung linh, người dân địa phương đi dạo. Cảnh giác móc túi nơi đông người. Có WiFi miễn phí.

Cáp treo ngắm cảnh (Dajti Ekspres) đi từ ngoại ô Tirana lên độ cao 1.050m trong 15 phút. Vé khứ hồi khoảng 305.770 ₫–458.655 ₫ / 963 L–1.445 L cho người lớn, trẻ em khoảng nửa giá—kiểm tra trang web chính thức để biết giá hiện tại. Hoạt động 6 ngày/tuần, đóng cửa Thứ Ba (trừ một số ngày lễ; tùy điều kiện thời tiết); giờ mở cửa thông thường ~9h sáng–6h tối. Đến ga đi bằng taxi (214.039 ₫–305.770 ₫ / 674 L–963 L từ trung tâm, 15 phút). Hành trình: cabin do Áo chế tạo leo qua rừng thông, mang đến tầm nhìn toàn cảnh Tirana và có thể thấy Biển Adriatic vào những ngày trời trong. Đỉnh núi: có các nhà hàng (bữa ăn 305.770 ₫–611.540 ₫ / 963 L–1.926 L), nhà hàng xoay Hotel Dajti (view 360°, giá cao), đường mòn đi bộ, sân chơi. Điểm đến phổ biến vào Chủ Nhật cho các gia đình Tirana tránh nóng. Nhiệt độ thấp hơn Tirana khoảng 10°C—hãy mang theo áo khoác nhẹ. Có các đường mòn đạp xe địa hình. Mùa đông: có các hoạt động với tuyết. Thời điểm đẹp nhất: cuối buổi chiều để ngắm hoàng hôn trên biển Adriatic, sau đó đi cáp treo xuống trong lúc chạng vạng. Nên đặt nhà hàng trước vào cuối tuần. Có thể rất đông—ngày thường yên tĩnh hơn. Rất đáng đi để ngắm cảnh và thoát khỏi sự náo nhiệt của đô thị.

Công trình kim tự tháp bê tông theo phong cách thô mộc được xây dựng năm 1988 làm lăng mộ cho Enver Hoxha—một địa danh gây tranh cãi đã được cải tạo và mở cửa trở lại như một trung tâm công nghệ và văn hóa thanh niên (trung tâm TUMO) với không gian công cộng được thiết kế lại. Sự chuyển mình này tượng trưng cho sự phát triển của Tirana từ quá khứ cộng sản đến tương lai hiện đại. Đây là điểm gặp gỡ phổ biến với các quán cà phê và sự kiện. Nghệ thuật đường phố vẫn là một phần của thẩm mỹ nơi đây. Điểm đến thú vị cho những người hâm mộ kiến trúc và phong cách thô mộc. Nằm trong khoảng cách đi bộ từ Quảng trường Skanderbeg (10 phút). Kim tự tháp là hình ảnh thu nhỏ cho sự thay đổi của Tirana—từ một di tích bị bỏ hoang thành không gian công cộng sôi động. Chợ Pazari i Ri (Chợ Mới) gần đó đã được tân trang lại với nhiều quán cà phê và nhà hàng. Hãy mang theo máy ảnh—sự tương phản giữa kiến trúc thời cộng sản với những công năng mới sẽ kể câu chuyện của Albania một cách trực quan.

Pháo đài thời trung cổ cách Tirana 32km về phía bắc—di tích lịch sử quan trọng nhất của Albania. Bảo tàng Skanderbeg bên trong lâu đài (122.308 ₫ / 385 L) vinh danh vị anh hùng dân tộc đã kháng chiến chống lại sự xâm lược của Ottoman giai đoạn 1443-1468. Bối cảnh lâu đài rất ấn tượng—nằm trên sườn đồi với tầm nhìn ra thung lũng. Chợ Cũ (Pazari i Vjetër) bên dưới lâu đài bán đồ thủ công truyền thống, thảm và đồ cổ. Chuyến đi nửa ngày: đi xe buýt từ Bến xe phía Bắc của Tirana (45.866 ₫ / 144 L, 1 giờ, 30 phút có một chuyến) hoặc taxi riêng (611.540 ₫–764.425 ₫ / 1.926 L–2.408 L khứ hồi). Khu phức hợp lâu đài bao gồm: bảo tàng, tàn tích thời trung cổ, bảo tàng dân tộc học và nhà thờ Hồi giáo thời Ottoman. Tầm nhìn tuyệt đẹp từ các thành lũy. Lượng khách ít hơn các điểm tham quan ở Tirana. Hãy kết hợp với bữa trưa tại một nhà hàng truyền thống trong khu vực lâu đài và trở về vào buổi chiều. Rất đáng để đi đối với những người đam mê lịch sử và những ai muốn thoát khỏi thủ đô. Bản sắc dân tộc của Albania gắn liền mạnh mẽ với cuộc kháng chiến của Skanderbeg.